Fundusz hedgingowy - co to jest i które fundusze shortują polskie spółki?
Czym jest fundusz hedgingowy, jak zarabia na spadkach i czym różni się od FIO. Do tego 12 podmiotów z otwartymi pozycjami krótkimi na GPW (stan na 13.11.2026).

Fundusz hedgingowy kojarzy się z grą na spadek, choć krótka sprzedaż to tylko jedno z jego narzędzi. Takie fundusze widać w rejestrze pozycji krótkich Komisji Nadzoru Finansowego (KNF): na 13.11.2026 kilka z nich ma jawne pozycje w spółkach z GPW.
Co to jest fundusz hedgingowy?
Fundusz hedgingowy to fundusz dla inwestorów profesjonalnych i zamożnych, który może swobodnie dobierać instrumenty: kupować akcje, sprzedawać je krótko, używać dźwigni finansowej i instrumentów pochodnych. Jego celem jest zwykle dodatni wynik niezależnie od tego, czy rynek rośnie, czy spada (tak zwana absolutna stopa zwrotu), a nie pobicie indeksu giełdowego.
Nazwa pochodzi od angielskiego „hedge”, czyli zabezpieczenie. Za pierwszy fundusz hedgingowy uznaje się fundusz Alfreda Winslowa Jonesa, założony w USA w 1949 r. Jones łączył zakup akcji z krótką sprzedażą innych spółek, żeby wynik mniej zależał od kierunku całego rynku, i używał dźwigni. Pozycje krótkie miały chronić portfel przed spadkami. Nazwa została, choć dziś obejmuje fundusze o bardzo różnych strategiach.
Jak działa fundusz hedgingowy?
W klasycznej wersji, czyli long-short, fundusz hedgingowy zarabia na różnicy między spółkami, które ocenia lepiej, a tymi, które ocenia gorzej: pierwsze kupuje (pozycja długa), drugie sprzedaje krótko (pozycja krótka). Inne strategie opisujemy w następnej sekcji. Przy krótkiej sprzedaży fundusz pożycza akcje, sprzedaje je i odkupuje później. Zarabia, jeśli kurs w tym czasie spadnie. Szczegóły mechanizmu opisujemy w tekście o tym, jak działa krótka sprzedaż akcji.
Przykład pozycji long-short (hipotetyczny)
Liczby są wymyślone i zaokrąglone, służą tylko do pokazania mechanizmu:
- fundusz kupuje akcje spółki A za 100 zł (pozycja długa),
- jednocześnie sprzedaje krótko akcje spółki B za 100 zł (pozycja krótka),
- cały rynek spada: A traci 10%, B traci 20%,
- na pozycji długiej fundusz traci 10 zł, na krótkiej zarabia 20 zł.
Razem wychodzi +10 zł, mimo że kursy obu spółek spadły. O wyniku zdecydowała różnica między spółkami: B spadła mocniej niż A. Mechanizm działa też w drugą stronę: gdyby B spadła mniej niż A, para przyniosłaby stratę.
Schemat strategii long-short na hipotetycznym przykładzie: strata 10 zł na pozycji długiej i zysk 20 zł na pozycji krótkiej dają razem +10 zł
Dźwignia finansowa pozwala zająć pozycje większe niż kapitał funduszu, na przykład dzięki finansowaniu od brokera albo instrumentom pochodnym. Zwiększa zysk z trafnej decyzji i w tej samej proporcji stratę z nietrafnej.
Za zarządzanie fundusze hedgingowe pobierają zwykle dwie opłaty. W branży utarł się model „2 i 20”: około 2% aktywów rocznie za zarządzanie i około 20% zysku jako opłata za wynik. To zwyczaj branżowy. Każdy fundusz ustala własne stawki.
Jakie strategie stosują fundusze hedgingowe?
Fundusze hedgingowe stosują kilka głównych strategii, a duże firmy łączą je pod jednym dachem:
- Long-short equity - długie i krótkie pozycje w akcjach, jak w przykładzie wyżej. Spółki są dobierane po analizie ich biznesu i wyników.
- Market neutral - odmiana long-short, w której pozycje długie i krótkie mają podobną wartość, żeby ruch całego rynku jak najmniej wpływał na wynik.
- Strategie ilościowe (quant) - decyzje podejmują modele statystyczne. Fundusz ma zwykle wiele małych pozycji w wielu spółkach naraz.
- Event-driven - pozycje związane z konkretnymi zdarzeniami: fuzjami, przejęciami, restrukturyzacjami.
- Global macro - pozycje na stopach procentowych, walutach i surowcach, oparte na ocenie całych gospodarek.
- Multi-strategy - wiele zespołów i strategii w jednej firmie.
Wśród posiadaczy pozycji krótkich na GPW przeważają podmioty ilościowe i long-short equity, o czym niżej.
Czym fundusz hedgingowy różni się od funduszu inwestycyjnego?
Fundusz hedgingowy różni się od zwykłego funduszu inwestycyjnego swobodą działania i kręgiem inwestorów: może więcej, ale jest dostępny dla nielicznych. W Polsce punktem odniesienia jest fundusz inwestycyjny otwarty (FIO), czyli fundusz zarządzany przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI), którego jednostki może kupić każdy.
| Cecha | Hedgingowy | FIO |
|---|---|---|
| Inwestorzy | profesjonalni | każdy |
| Próg wejścia | wysoki | niski |
| Krótka sprzedaż | częsta | ograniczona |
| Dźwignia | częsta | ograniczona |
Cel inwestycyjny i opłaty nie wynikają z samej formy funduszu. Fundusze hedgingowe zwykle dążą do dodatniego wyniku bez względu na koniunkturę i obok opłaty za zarządzanie pobierają opłatę za wynik. FIO częściej porównuje swoje wyniki z benchmarkiem, na przykład indeksem giełdowym, ale nie musi go mieć, a opłatę za wynik też może pobierać. O celu i opłatach rozstrzygają statut i prospekt informacyjny konkretnego funduszu.
Między tymi dwoma modelami są fundusze inwestycyjne zamknięte (FIZ), które w Polsce najbardziej przypominają fundusze hedgingowe.
Czy w Polsce działają fundusze hedgingowe?
Tak, ale nie pod tą nazwą, bo polskie prawo nie zna pojęcia „fundusz hedgingowy”. Zbliżone strategie prowadzą fundusze inwestycyjne zamknięte (FIZ), które mogą stosować krótką sprzedaż, dźwignię i instrumenty pochodne w szerszym zakresie niż fundusze otwarte. Podstawą jest ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Na poziomie UE zarządzających takimi funduszami obejmuje dyrektywa o zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (ZAFI, ang. AIFMD, 2011/61/UE).
Polskie podmioty pojawiały się też w rejestrze pozycji krótkich. W historii Shorty.pl jest ich 10: AGIO Smart Money FIZ, Insignis FIZ, Laguna FIZ, MT Capital FIZ, PZU FIZ Dynamiczny, trzy fundusze Rockbridge (FIZ Gier i Innowacji, FIZ Long-Short, FIZ Small Caps+), PZU SFIO Universum (specjalistyczny fundusz otwarty) oraz Black Swan Capital sp. z o.o. Żaden z nich nie ma dziś (stan na 13.11.2026) otwartej pozycji krótkiej od 0,5% kapitału spółki.
Polskich posiadaczy jest w rejestrze niewielu. Wśród 103 posiadaczy z historii serwisu najwięcej ma w serwisie oznaczenie kraju Wielka Brytania (45) i USA (34).
Które fundusze mają dziś pozycje krótkie na GPW?
Na 13.11.2026 jawne pozycje krótkie na GPW ma 12 podmiotów, a najwięcej pozycji mają Qube Research & Technologies, Two Sigma i Arrowstreet Capital. Razem to 26 pozycji w 13 spółkach, każda od 0,5% kapitału spółki. Aktualne wartości są zawsze na stronach serwisu: wszystkie otwarte pozycje, lista 103 posiadaczy z historii rejestru i ranking najbardziej shortowanych spółek.
| Podmiot | Pozycje | Ekspozycja |
|---|---|---|
| Qube Research & Technologies | 10 | 8,28% |
| Two Sigma | 5 | 3,92% |
| Arrowstreet Capital | 2 | 1,12% |
| Kintbury Capital | 1 | 2,08% |
| Eleva Capital | 1 | 1,16% |
| Fidelity (Hongkong) | 1 | 0,96% |
| Marshall Wace | 1 | 0,77% |
| Parvus Asset Management | 1 | 0,71% |
| ActusRayPartners | 1 | 0,60% |
| Citadel Securities | 1 | 0,57% |
| Millennium Capital (DIFC) | 1 | 0,52% |
| Numeric Investors | 1 | 0,51% |
Ekspozycja to suma procentów kapitału różnych spółek, czyli miara poglądowa.
Lista posiadaczy na Shorty.pl: 12 podmiotów z otwartymi pozycjami krótkimi na GPW, stan na 13.11.2026
Podmioty ilościowe: wiele mniejszych pozycji
Podmioty, które kierują się modelami ilościowymi, mają razem 18 z 26 pozycji, rozłożonych na wiele spółek. Qube Research & Technologies to londyński fundusz hedgingowy typu quant, wydzielony z Credit Suisse w 2018 r. Ma najwięcej pozycji w rejestrze: 10, m.in. w Creotech Quantum, JSW, Allegro i Cyfrowym Polsacie. Jego portfel opisujemy w portrecie Qube Research & Technologies. Two Sigma to amerykański fundusz ilościowy z 5 pozycjami. Arrowstreet Capital (Boston, 1999 r.) i Numeric Investors (Boston, część Man Group) to firmy zarządzające aktywami oparte na modelach ilościowych.
Fundusze long-short i wielostrategiowe: po jednej pozycji
Fundusze long-short equity i wielostrategiowe mają dziś na GPW po jednej pozycji. Kintbury Capital, londyński fundusz long-short equity założony w 2015 r., ma 2,08% kapitału Modivo, co jest największą z otwartych pozycji w rejestrze (portret Kintbury Capital). W tej samej spółce 1,16% ma Eleva Capital, paryska firma zarządzająca aktywami z 2014 r., która prowadzi m.in. strategie long-short na akcjach europejskich. Parvus Asset Management, założony w 2004 r. fundusz long-short equity z biurem inwestycyjnym w Londynie, ma 0,71% Budimeksu o wartości ok. 138,74 mln zł.
Marshall Wace to jeden z największych europejskich funduszy hedgingowych: Londyn, rok założenia 1997, strategie long-short equity. W historii serwisu miał pozycje w 28 spółkach z GPW, dziś ma jedną, 0,77% w Kruku (portret Marshall Wace). Millennium Capital (DIFC) należy do grupy Millennium Management, wielostrategiowego funduszu hedgingowego.
Nie każdy posiadacz pozycji krótkiej to fundusz hedgingowy. Rejestr nie podaje typu instytucji. Citadel Securities jest animatorem rynku (market maker), a podmiot Fidelity z Hongkongu (w rejestrze pod chińską nazwą) należy do grupy zarządzającej aktywami. Eleva, Arrowstreet i Numeric to firmy zarządzające aktywami, które stosują te same techniki co fundusze hedgingowe, w tym krótką sprzedaż.
Czy fundusze hedgingowe zarabiają na shortach polskich spółek?
Część zarabia, część traci: na 13.11.2026 według wyliczeń Shorty.pl 7 z 12 posiadaczy ma dodatni wynik shortera, a 5 ujemny (liczymy wszystkich posiadaczy, także tych, którzy funduszami hedgingowymi nie są). Wynik liczymy z perspektywy grającego na spadek: (kurs wejścia - kurs obecny) / kurs wejścia. Kurs wejścia to zamknięcie z dnia pierwszego ujawnienia pozycji w bieżącym cyklu, a wynik shortera dla całego funduszu to średnia ważona wartością jego pozycji. Plus oznacza, że kurs spadł i fundusz zarabia. Minus oznacza, że kurs wzrósł i fundusz traci.
Wybrane wyniki shortera:
- Kintbury Capital (Modivo): +39,11%, najwyższy wynik w rankingu. Pozycja od 06.08.2025, kurs wejścia 184,75 zł, kurs z 13.11.2026: 112,50 zł.
- Eleva Capital (Modivo): +22,95%. Pozycja od 16.10.2025, kurs wejścia 146,00 zł.
- Marshall Wace (Kruk): +0,36%. Pozycja od 13.10.2026.
- Two Sigma (5 pozycji): -4,30%.
- Parvus Asset Management (Budimex): -36,34%. Pozycja od 26.06.2025, kurs wejścia 561,40 zł, kurs z 13.11.2026: 765,40 zł.
Wyniki Qube i pozostałych podmiotów są w rankingu skuteczności shorterów i na stronach poszczególnych funduszy.
To uproszczenie. Wyliczenie nie uwzględnia dokładania i redukcji pozycji po innych kursach, kosztu pożyczki akcji ani pozycji długich funduszu. Wynik shortera, dodatni czy ujemny, nie mówi więc, jak radzi sobie cały fundusz. Dane są informacją, a nie rekomendacją inwestycyjną.
Czego nie widać w rejestrze KNF?
W rejestrze nie widać pozycji krótkich poniżej 0,5% kapitału spółki ani pozycji długich. Widać tylko pozycję krótką netto, czyli krótką pomniejszoną o długą w tej samej spółce, z uwzględnieniem instrumentów pochodnych. Z czego się składa, tego rejestr nie pokazuje. Zasady ustala rozporządzenie UE 236/2012: pozycja krótka netto od 0,5% kapitału jest publiczna (w Polsce w rejestrze KNF), a każde przekroczenie kolejnego progu co 0,1 punktu procentowego (pp), w górę lub w dół, to nowe zgłoszenie. Mniejsze pozycje, o ile przekraczają niższy próg zgłoszenia, trafiają tylko do nadzoru i nie są publiczne. Więcej o tej granicy piszemy w tekście o progu 0,5% w rejestrze krótkiej sprzedaży.
Z rejestru widać więc tylko część tego, co robią fundusze hedgingowe. Fundusz z pozycją krótką w jednej spółce może mieć jednocześnie pozycje długie w innych, a rejestr tego nie pokaże. Jak czytać poszczególne pola zgłoszeń, wyjaśniamy w poradniku jak czytać rejestr krótkiej sprzedaży KNF.
Najczęstsze pytania
Czy fundusz hedgingowy jest legalny w Polsce?
Tak. Polskie prawo nie używa nazwy „fundusz hedgingowy”, ale zbliżone strategie, w tym krótką sprzedaż i dźwignię, mogą prowadzić fundusze inwestycyjne zamknięte (FIZ). Zagraniczne fundusze zajmują pozycje krótkie w polskich spółkach na zasadach rozporządzenia UE 236/2012.
Czy inwestor indywidualny może kupić fundusz hedgingowy?
W praktyce rzadko. Fundusze hedgingowe zbierają kapitał od inwestorów profesjonalnych i zamożnych, a progi wejścia są wysokie. Dla inwestorów z mniejszymi kwotami przeznaczone są fundusze otwarte (FIO), które mają węższy zakres dozwolonych strategii.
Skąd wiadomo, które fundusze shortują daną spółkę?
Z rejestru pozycji krótkich netto prowadzonego przez KNF. Posiadacz musi ujawnić pozycję od 0,5% kapitału spółki, a potem każde przekroczenie kolejnego progu co 0,1 pp, w górę lub w dół. Shorty.pl zbiera te zgłoszenia i pokazuje je przy spółkach i funduszach.
Czy pozycja krótka funduszu oznacza, że kurs spadnie?
Nie. Pozycja krótka oznacza tylko, że fundusz zarobi, jeśli kurs spadnie, i straci, jeśli kurs wzrośnie. Nie przesądza, w którą stronę kurs pójdzie. Parvus Asset Management ma na pozycji w Budimeksie wynik shortera -36,34%, bo kurs od otwarcia pozycji wzrósł.
Chcesz wiedzieć, gdy któryś fundusz otworzy lub zamknie pozycję krótką na GPW? Zapisz się na alerty Shorty.pl


